Geleceğe dair meslek, aile, sıhhat, maddi mevzular üzere çeşitli alanlardaki sorumluluklar, gayeler ve beklentiler, bazen büyüklüğü bazen de meçhullüğü nedeniyle başa çıkması sıkıntı bir hale gelebiliyor. Bireylerin gelecek hakkındaki belirsizlikler ve muhtemel olumsuz niyetler nedeniyle kaygı ve gerilim yaşaması, gelecek derdini da beraberinde getiriyor. Hiwell Online Terapi Platformu klinik psikologları, gelecek korkusunu beraberinde getiren faktörleri ve bu durumla başa çıkmak için yapılması gerekenler hakkında bilgiler verdi.
İnsanların ilgiler, iş hayatı yahut iktisat üzere hayatın farklı alanlarında neler olacağını merak etmesi hayli olağan. Bireyin gelecekle ilgili hayatına nasıl devam edeceğini varsayım edememesi ve üzerinde denetim sahibi olmadığını düşünmesiyle meydana çıkan ağır telaşa, gelecek korkusu deniyor. Gelecekteki olaylar hakkında günler, hatta aylar öncesinden düşünmek bile dert düzeyini arttırabiliyor.
Kaygı ve çeşitleri hakkında açıklamalarda bulunan Hiwell Online Terapi Platformu klinik psikologları, gelecek tasasının birden fazla nedenden ötürü hissedilebileceği üzere tek bir sebep yüzünden de olabileceğini belirterek, sorunun tahlili için teklifler paylaştılar.
GELECEK KORKUSU ‘YAYGIN DERT BOZUKLUĞU’NA EŞLİK EDİYOR
Kaygının alt çeşitleri olduğunu ve bireylerin birçok mevzuda telaş duyabileceğini söz eden Hiwell Online Terapi Platformu klinik psikologları, telaşın geleceğe yönelik olmasının yanı sıra gelecek hakkında daima telaş duymanın da bambaşka bir dert tipi olduğunu söylediler. Gelecek derdinin çoklukla “Yaygın Korku Bozukluğu” üzere var olan bir anksiyete problemine eşlik ettiğinin altını çizen klinik psikologlar, gelecek korkusunun hangi durumlarda yaşandığı ile ilgili şunları anlattılar:
- Belirsizlik: İnsanlar da, tüm canlılar üzere kendini inançta hissetmek ister. Kişinin bugünkü ya da gelecekteki durumuna dair bir belirsizlik olması, gereksinimlerinin karşılanıp karşılanmayacağına yönelik bir dert olarak ortaya çıkarabilir.
- Değişim ve Dönüşümün Suratı: Dünyanın daima gelişmesi ve değişmesi ile birlikte günümüzde birçok farklı faktör, gelecek derdini besliyor. Bu değişim ve gelişime ahenk sağlamaya çalışmak, muhtaçlıkları karşılamak tasa düzeyinin artmasını etkiliyor.
- Yaşa bağlı olarak çözülmesi gereken krizler: Dünyaca ünlü bilim insanı Erik Erikson’a nazaran, gelişim hayat uzunluğu devam eder ve hayatın her devrinde çözülmesi gereken krizler bulunur.
- Ergenlik ve Yetişkinlik Devri: Ergenlikte yaşanan kimlik karmaşası; cinsel, toplumsal ve mesleksel kimlik inşa etme, birinci yetişkinlik devrinde romantik ilgiler, bağ kurma omurdaki değerli kriz devirlerini oluşturuyor. Yetişkinlik devrinde ise bireyler ömürlerinin sorumluğunu ellerine alıyor ve toplumda kendilerine bir yer ediniyor. Bunun için de gelecek nesli oluşturmak ve onlara rehberlik edebilmek için üretken olmaya çalışıyorlar. Bu da kişi üzerinde farkında olunmasa da bir gerilim ve dert meydana getirebiliyor.
- Krizlerin çözülmesi: Bu geçiş devirlerinin hepsi birer kriz olmakla birlikte huzurlu bir biçimde hayata devam edebilmek için bu meselelerin çözülmesi ve nasıl çözüldüğü ehemmiyet taşıyor. Finans ve eğitimle ilgili meseleler, günlük hayatı etkileyen politik meseleler, çocuk yaştan itibaren gayret gerektiren durumlar; bireylerin kimlik inşa etme sürecinde, yakın romantik bağların kurulmasında ve üretken olma üzere hünerlerin gelişmesinde değerli risk faktörleri olabiliyor. Risk faktörleriyle uğraş etme konusunda baş etme kaynaklarının sonlu olması ve bu faktörlerin bireyin kendi uğraşıyla düzeltilemez halde olması da gelecek derdinin artmasında epeyce tesirli.
- Kritik Periyotlarda Karşılaşılan Sıkıntılar: Sosyal statü, ekonomik durum, eğitim ve üretken olmak üzere bireyin hayatındaki kıymetli ögeleri baltalayan durumlar, tasa düzeyinin artması için kâfi.
GELECEK KORKUSUNU YENMEK İÇİN 5 ÖNERİ
Hayatın denetim edilemeyen istikametlerinin bireyler üzerinde geleceğe yönelik dert uyandırdığını ve ferdî olarak tasayla baş etmek için kullanılan davranış hallerinin bu duruma uyarlanmasında yarar olduğunu söyleyen Hiwell Online Terapi Platformu klinik psikologları, gelecek telaşının üstesinden gelmek için çok yararlı tekliflerde bulundular:
- Keyif veren aktivitelere yönelin: Bireylerin, günlük hayatlarındaki meselelerinden uzaklaşmaları için sevdikleriyle vakit geçirmeleri, kitap okumaları, müzik dinlemeleri, antrenman yapmaları kişiyi olumlu olarak tesirler.
- Benzer korkuları olan beşerlerle paylaşımda bulunun: Ortak derdi olan insanların birbirleriyle irtibat kurması kimi vakit tasayı beslese de bireyler kendilerini anlayan beşerlerle irtibat kurduklarında rahatlayabilirler. Misal telaşları olan şahıslarla irtibatta olmak, olumsuz hislerin içinde kaybolmadan olumlu olasılıkları da düşünmek ve karşılıklı dayanak olmak rahatlatır.
- Olumsuz senaryoları fark edin ve riskleri değerlendirin: Gelecekteki bir durumdan çok o duruma dair olumsuz beklentiler, olayın olduğundan daha makûs görünmesine ve telaş düzeyinin artmasına neden olur. Sonu daima makûs biten senaryolar düşünüldüğünü fark etmek, o senaryo üzerine daha fazla düşünüp gerçek olan oymuş üzere yaşamak yerine gerçekte neler olduğu değerlendirilmeli. Somut işaretlere odaklanmalı ve bunların ne manaya gelebileceği gerçekçi bir gözle ele almalı.
- Olumlu ayrıntılara odaklanın: Bugünü değerlendirebilmek için var olan şartları konuşmak, içinde bulunulan yahut şahit olunan olumsuz deneyimlere odaklanmak kaçınılmaz üzere görünebilir. Lakin kişi tüm vaktini ve gücünü buna odaklanmak için harcamamalı, kendisini keyifli edecek ayrıntılara odaklanarak o bahislere vakit ayırmalı. Şimdi yaşanmadığı ve ihtimallerle dolu olduğu için geleceğe olumlu bir pencereden bakmaya ihtimam gösterilmeli.
- Profesyonel takviye almayı değerlendirin: Gelecek telaşı, kişinin gündelik hayatını olağan formuyla devam ettirmesine mahzur oluyor ve bireyi gündelik işlerinizi yapamayacak bir duruma getiriyorsa bu bahiste uzmanlardan yardım almak ve gelecek telaşını yönetmek için yeni baş etme düzenekleri inşa etmek yararlı olacaktır.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı